براء می گوید : در سفر حجت الوداع خدمت رسول خدا (ص) بودم وقتی به غدیر خم رسیدند دستور داد  آن مکان را پاکیزه نمودند سپس دست علی را گرفتند طرف راست خودش قرار داده فرمود : آیا اختیار دار شما نیستم پاسخ دادند اختیار ما به دست شماست .پس فرمود هر کس من مولا و صاحب اختیار او هستم علی مولای او خواهد بود خدایا با دوست علی دوست و با دشمنش دشمنی کن .پس عمربن خطاب به علی گفت : این مقام گوترایت باد که تو مولای من و تمام مومنین شدی.((2))

خصائص , تالیف نسائی ط نجف سال 1369 هجری , ص 31 و بحرانی در کتاب غایه المرام , ص 79 مانند این حدیث را به 89 طرق از عامه و 43 طریق از خاصه نقل کرده اند. ((3))

در کتاب معیار و الموازنه ص 71و 72 حدیث غدیر را ابی جعفر اسکافی محمد بن عبداله معتزلی متوفی سنه 240 هجری آورده است .

در کتای ترجمه مناقب الامام علی بن ابی طالب تالیف علامه ابن الحسن علی بن محمد بن الواسطی الجلابی الشافعی مشهور به ابن مغازلی متوفی 483 هجری , ص 57 – حدیث 23 چاپ  چاپخانه علمیه قم به تاریخ 15/9/1356 شمسی حدیث غدیر خم نقل شده که این دانشمند انصاف به خرج داد و حقایقی را در مورد وجود نازنین امیر المونین با نقل راویان حدیث در کتاب مناقب آورده است .

خبر داده به ما ابو یعلی علی فرزند عبید الله فرزند علاف بزار گفت : حبر داد به ما عبد السلام فرزند عبدالملک فرزند حبیب بزار گفت : حبر داد به ما عبدالله فرزند محمد فرزند عثمان گفت: نقل کرد که به ما محمد فرزند بک فرزند عبدالرزاق که حدیث کرد به ما ابوحاتم مغیره فرزند محمد مهلبی گفت : حدیث کرد به من مسلم فرزند ابراهیم که نقل کرد به ما نوح فرزند فیس حدانی که نقل نمود به ما ولید فرزند صالح از همسر زیدبن ارقم که گفت : پیامبر خدا در حجت الوداع از مکه برگشته تا به غدیر جحفه در میان مکه و مدینه نزول کرد , و امر کرد که سایبان بزرگی ترتیب دهند و خس و خاشاک زیرآنها را پاک کنند سپس مردم را به نماز جماعت دعوت نمود , و ما در هوای بسیار گرم به سوی  او در امدیم  و بعضی از ماها به سبب گرما ردای خود را بر سر کشیده و بعضی ها بر قدمهایش می پیچید , با این حال به حضور پیامبر خدا رسیدیم .با ما نماز ظهر را خوانده و سپس روی خود را به جانب ما برگردانده و فرمود : سپاس خدایی را که بر او سپس می کنیم   و از اویاری می خواهیم و به  او ایمان اورده و بر او توکل می کنیم و از بدی ها و زشتی های نفس خود و از ناروایی های کارهای خود به او پناه می بریم , خدایی که هدایت کننده نیست کسی را که او گمراه کند و گمراه کننده ای نیست کسی را که او هدایت کند , و شهادت و گواهی می دهم که جز او خدایی نیست و این که محمد بنده و پیامبر اوست ,اما بعد از این سخن ها ای گروه مردم  برای هیچ پیامبری از عمر نمی شود مگر نیمه عمر کسی که پیش از او بود .به تحقیق عیسی بن مریم در میان قوم خود چهل سال ماند و من در بیست سال شتاب کردم , آگاه  باشید نزدیک است که از شما مفارقت کنم و از میان شما رخت بربندم آگاه باشید به تحقیق من مسئولم و شما هم مسئول هستید , آیا رسالت خود را به شما رساندم ؟ پس شما چه می گویید ؟از هر جانبی گروهی به پا خواستند و به پاسخ پیامبر خود مبادرت نمودند و گفتند : گواهی میدهیم که بنده شایسته خدا و پیامبر او هستیم , به تحقیق رسالت او را رساندی و در راه خدا جهاد کردی و امر او را بیان نموده و روشن ساختی و او ا پرستش کردی تا بر تو یقین امد , خدا از طرف ما بهترین و ارزنده ترین جزا و پاداش را  که بر هر پیامبر از امت خود می دهد به تو بدهد .

حضرت فرمود :آیا شهادت نمی دهی بر اینکه خدایی جز خدا نیست و او شریک ندارد و اینکه محمد (ص) بنده و پیامبر اوست و به تحقیق بهشت حق و اتش حق است و به همه ی کتاب خدا ایمان دارید ؟

گفتند : اری , پیغمبر فرمود به درستی که من گواهی می دهم که شما را تصدیق نمودم ,  وشما نیز مرا تصدیق کردید آگاه باشید که من پیشاپیش شما رفتنی هستم و شما در این امر از من پیروی می کنید , و نزدیک است که در کنار حوض بر من وارد شوید , هنگامی که مرا ملاقات می کنید ا دو چیز کرانقدر و گرانبها از شما می پرسم که چگونه درباره این دو چیز جانشین من شدید , گفت : ( راوی ما است ) پس ما عاجز ماندیم ندانستیم آن دو چیز گرانقدر چه هستند ؟تا مردی از مهاجان به پا خواست و گفت : پدر و مادرم فدای تو باد ای پامبر خدا آن دو چیز گرانبها چیستند ؟

پیامبر فرمود : بزرگترین آنها کتاب خدای تبارک و تعالاست , سببیست که یک طرفش دست قدرت خداست و جانب دیگرش  در دست شماست پس ه او چنگ نید و گمراه نشوید و کوچک ترین آنها عترت من است .عترتی که به قبله ای من رو آورده و دعوت مرا پذیرفته است پس آنها را مکشید و به قتل مرسانید و بر آنها چیره نشوید , و از آنها کوتاهی نکنید که من برای آنها از خدای لطیف خبیر خواسته ام و او عطا کرده است , یاور آنها یاور من و خود داری کننده از یاری آنها خودداری کننده از یاری من است و دوست دار آنها دوست دار من و دشمن آنها دشمن من است اگاه باشید پیش از شما امتی هلاک نشده مگر اینکه پیرو هوای نفس شده و بر عله نبوت و پیامبری خود نمایی کرده , و کسی را که برای زنده کردن عدالت قیام نموده نابود کند.

 سپس دست علی بن ابی طالب (ع) را گرفته بلند کرد و فرمود : کسی را که من مولای او هستم  این مولای اوست و کسی که من دوست او باشم این دوست اوست خدایا دوست بدار کسی را که دوست دار او باشد و دشمن بدار کسی را که او را دشمن دار و سه بار این را گفت .و ابن مغازلی این را در کتاب مناقب آورده است .

خبر داد  به ما ابوبکر احمد فرزند محمد فرزند طاوان گفت: نقل کرد به ما ابو الحسین احمد فرزند حسین : فرزند سماک گفت نقل نمود به ما ابو محمد جعفر فرزند محمد فرزند نصیر خلدی که حدیث کرد به ما علی فرزند سعید فرزند قتیبه رملی گفت: نقل کرد به ضمره فرزند روبیعه قرشی فرزند شوذب از مطروراق از شهر از حوشب از ابو حریره گفت :

کسی که روز هیجده ماه ذی الحجه را روزه بگیرد برای او ثواب روزه شصت ماه نوشته می شود و آن روز غدیر خم است . و آن گاه پیامبر (ص) دست علی بن ابی طالب (ع) را گرفت و فرمود : آیا من بر مومنان از جانشان اولی نیستم؟ گفتند اری ای پیامبر خدا(ص) و حضرت فرمود : هر که را که من به جان او اولی هستم علی به جان اولی است .

سپس عمر بن خطاب گفت : به به , به تو ای علی بن ابی طالب (ع) که مولای من و مولای هر مومنی شدی و خدای متعال این آیه را فرو فرستاد ( الیوم اکملت لکم دینکم ) امروز دین شما را کامل کردم .((4))

ابن مغازلی شانزده خدیث دیگر را آورده که همه آنها مربوط به دوستی با علی و ولایت امیر المومنین (ع) می باشد .

البته علما و دانشمندان اسلامی در طول تاریخ کتاب های زیادی در باره حدیث خم نوشته اند . مدحوم سید بن طاووس می گوید:  طبق آنچه ما تحقیق نخستین کسی که در این باره کتاب مستقل نوشته ,حافظ ابو العباس احمد بن محمد بن سعید خمدانی معروف به ( ابن عقده ) است . او مورد وثوق دین پیروان هر چهار مذهب می باشد و نام کتاب را ( حدیث الولایه )نامیده است و خطیب بغدادی در تاریخ بغداد ( ابن عقده ) را مدح کرده است .

 اسامی  افرادی که این حدیث غدیر از آنها نقل شده طبق نقل ابن عقده صد نفر می باشند که اول آنها ابوبکربن ابی قحافه و آخر آنها اسماء بنت عمیس می باشد که اسماء آنها مفصل اند در کتاب طرائف سید رضی الدین علی بن موسی بن طاووس چاپ دفتر نشر نوید اسلام ص 305 و 304 آورده شده و علامه امینی در کتاب الغدیر اسامی صد و ده تن از صحابه را که خدیث غدیر را نقل کده اند به ترتیب حروف تهجی در جلد از ص 14 تا61 آورده است .